Skip to main content

INTEL, Simu Apoiu UNFPA nian hodi Hametin Peskiza Demográfiku no Saúde 2025 Edita Dadus.

Prezidente INETL, Sr. Elias dos Santos hateten, ohin iha kolaborasaun ho UNFPA, INETL simu laptop haat hodi haforsa ita-nia ekipa edita dadus ba Peskiza Demográfiku no Saúde 2025. Apoiu ida-ne’e hametin ita-nia kapasidade atu entrega dadus ne’ebé loos no oportunu ba foti desizaun ne’ebé informadu.

Lori Ministériu Finansas no INETL nia naran, ha’u hato’o ami-nia agradesimentu sinseru ba UNFPA nia parseria metin dezde 2002, no ami hein atu kontinua kolaborasaun ida-ne’e iha futuru.

Prezidente Elias dos Santos Ferreira hatutan liu tan katak ekipa terenu TL-DHS sira agora dadaun iha terenu. Ami konvida Reprezentante UNFPA, Sra. Navchaa Suren atu partisipa iha atividade monitorizasaun nian hodi hetan komprensaun klean liu kona-ba enumeradór no supervizór sira-nia esperiénsia, no atu identifika obstákulu adisionál ruma ne’ebé sira hasoru durante servisu iha terrenu, hanesan uma-kain sira ne’ebé do’ok tanba halo to’os no kompromisu sira seluk. Atu rezolve dezafiu sira-ne’e sei ajuda asegura kolesaun dadus ne’ebé efisiente iha munisípiu sira hotu.

Iha biban hanesan, Reprezentante UNFPA iha Timor-Leste, Sra. Navchaa Suren hateten katak, ksolok tebes ba nia bele mai iha ne’e hodi entrega laptop sira ne’ebé sei uza durante edisaun eskritóriu ba dadus ne’ebé rekolla husi TL-DHS 2025 nian. Ha’u hakarak aproveita oportunidade ida-ne’e atu fó parabéns ba Prezidente INETL no nia Ekipa tanba atinji ona mile stone bo’ot ida-ne’ebé maka implementa serbisu iha kampu ba TL-DHS.

Sr. Presidente, Laptop hirak ne’ebé ohin ami entrega, la’ós de’it ekipamentu, maibé esforsu ida atu garante katak INETL prodús dadus ho kualidade kona-ba saúde inan no oan nian ne’ebé sei orienta nasaun ida-ne’e nia polítika no programa sira ne’ebé ho objetivu atu hadi’a feto sira-nia saúde. Dadus ida-ne’e sei hatudu extensaun hosi nesesidade planeamentu famíliar ne’ebé seidauk satisfás entre feto sira, extensaun hosi partu iha idade sira ne’ebé sei ki’ik tebes entre labarik-feto sira, extensaun hosi empoderamentu feto nian no asuntu barak seluk tan. Nasaun ne’e hein ho ansi ba rezultadu husi TL-DHS, hanesan peskiza anteriór ne’ebé hala’o ona iha tinan 9 liubá, tenik husi Sra. Suren.

Reprezentante UNFPA mós liuhosi informa ba partisipante katak, dadus TL-DHS nian mós sei hatudu progresu hira maka halo ona iha atinjimentu Objetivu Dezenvolvimentu Sustentável ne’ebé estabelese globalmente kona-ba hadi’a saúde populasaun nian, Saneamentu seguru no bee-hemu maibé mós kona-ba hakbi’it feto sira liuhosi hamenus dezigualdade jéneru.

Sra. Suren haktuir liu tan, UNFPA nafatin komprometidu atu apoiu Governu Timor-Leste liu husi INETL hodi garante katak dadus TL-DHS ho kualidade aas kona-ba saúde rekolla iha tempu ne’ebé loos. UNFPA nian koordena hela apoiu tomak husi parseiru dezenvolvimentu sira hanesan UNICEF. WFP, DFAT-Austrália no Banku Mundiál – papél UNFPA nian fasilita ona mobilizasaun rekursu koordenadu, iha ne’ebé fundu sira TL-DHS nian hosi fundu parseiru sira hotu jere ho matadalan sira ne’ebé uniforme. Parseria ida ne’e mós promove ona partisipasaun husi parte interesada sira iha peskiza ida ne’e. UNFPA mós apoia hela apoiu tékniku ICF nian, hodi fornese asisténsia téknika iha rai-laran hodi asegura transferénsia kapasidade.

Nu’udar UNFPA, ami orgullu ho ami-nia parseria naruk no konfiansa ho Governu liuhosi INETL no Ministériu Saúde. Ami sei kontinua suporta prosesu ne’e to’o dadus hotu-hotu prosesa, analiza, disemina no importante liu mak uza iha planeamentu ba setór saúde. UNFPA fiar katak laptop hirak ne’e sei la’o dook hodi hasa’e kapasidade INETL nian, hodi prosesa dadus TL-DHS nian. Ami hein ba ami-nia parseria kontinua no susesu iha implementasaun ami-nia esforsu sira atu prodús dadus TL-DHS ho kualidade aas, ne’ebé sei salva feto no feto foin-sa’e sira-nia moris iha Timor-Leste, Sra. Suren afirma.

Ami-nia Parseiru sira