Ministériu Finansas liu husi INETL, I.P, hetan fiar atu fó formasaun ba funsionáriu MCI kona-ba Analiza Dadus Komérsiu
Díli, 01 Jullu 2026 – Ministériu Finansa, liuhosi Institutu Nasionál Estatístika Timor-Leste (INETL, I.P.), iha kooperasaun ho Ministériu Komérsiu no Indústria (MCI), partikularmente Diresaun Jerál Komérsiu, hala’o formasaun kona-ba “Análize Dadus Komersiál” ba Diresaun Jerál munisípiu no munisípiu nasionál 30 ne’ebé emprega serbisu iha Diresaun Jerál Komérsiu. Formasaun ne’e sei hala’o durante loron tolu, hahú hosi Kuarta, 1 Jullu, to’o Sesta, 3 Jullu 2026, iha salaun enkontru MCI.
Diretór Jerál Komérsiu, Sr. Elias de Jesus Fatima, hato’o agradesimentu tanba oitavu governu estabelese Nota Entendimentu (MoU) entre MCI ho Ministériu Finansas liuhosi INETL, I.P. Iha momentu ne’ebá, tékniku INETL mós fó formasaun ba funsionáriu Diresaun Jerál Komérsiu balun, ne’ebé hala’o iha Gleno, Munisípiu Ermera.
Objetivu husi formasaun ne’e ba formador sira husi INETL, I.P. atu orienta funsionariu MCI, liu-liu sira ne’ebé iha Diresaun Jerál Komérsiu, iha halibur, prosesa, no analiza dadus nune’e ikus mai sira bele fornese dadus no informasaun ba lideransa, tuir Sr. Fatima.
Prezidente INETL, I.P., Sr. Elias dos Santos Ferreira, hateten iha ninia diskursu katak liuhusi treinamentu ne’e, hein katak funsionáriu sira bele hasa’e sira-nia kapasidade téknika iha analiza no interpretasaun dadus komersiál hodi apoia formulasaun polítika bazeia ba evidénsia. Ho dadus ne’ebé di’ak no konfiável, governu bele responde lalais ba dezafiu merkadu nian no hametin estabilidade no dezenvolvimentu ekonomia nasionál.
Iha serimónia abertura ne’e, Xefe Gabinete Ministru (MCI), Sr. Julito Soares ne’ebé reprezenta Ministru no Vise Ministru MCI, ofisialmente halo abertura ba formasaun ne’e. Iha nia diskursu, nia hatete katak setór komérsiu hasoru daudaun mudansa lalais tanba globalizasaun, transformasaun dijitál, mudansa sira iha kadeia fornesimentu globál, no dezenvolvimentu teknolójiku. Tanba ne’e, governu sira presiza foti desizaun bazeia ba evidénsia no dadus ne’ebé loos atu asegura polítika públika sira efetivu no responde ba nesesidade merkadu nian.
Sr. Soares hatutan tan katak Ministériu Komérsiu no Indústria konsidera análize dadus komérsiu nu’udar instrumentu estratéjiku atu kompriende movimentu merkadu nasionál no internasionál, monitoriza evolusaun folin sasán báziku, analiza volume importasaun no esportasaun, identifika oportunidade negósiu no investimentu, prevene risku disrupsaun fornesimentu, no prepara rekomendasaun polítika governu nian ne’ebé di’ak liu.







