Skip to main content

INETL, I.P. Fó Treinamentu kona-ba Metodolojia Levantamentu no Analiza Dadus ba Funsionáriu Konsellu Imprensa-CITL

Dili, 27 Jullu 2026 – Ministériu Finansa, liuhosi Institutu Nasionál Estatístika Timor-Leste, Institutu Públiku (INETL, I.P.), hala’o formasaun ba pesoál tékniku na’in sanulu hosi Konsellu Imprensa Timor-Leste (CITL) kona-ba Metodolojia Levantamentu no Análize Dadus. Formasaun ne’e hala’o iha edifísiu Konsellu Imprensa, ne’ebé lokaliza iha Avenida Bispo de Medeiros, Quintal Bo’ot, Dili, no dura loron 5, husi loron 27 to’o 31 fulan Jullu 2026.

Formasaun ne’e loke pesoalmente husi Prezidente Interinu Konsellu Imprensa Timor-Leste, Konselleira Sra. Suzana Bui Rai Carlota Cardoso, akompaña husi Prezidente Institutu Nasionál Estatístika Timor-Leste, Sr. Elias dos Santos Ferreira.

Objetivu husi treinamentu ne’e atu hasa’e koñesimentu tékniku husi pesoál Konsellu Imprensa nian kona-ba metodolojia levantamentu no análiza dadus atu nune’e bele fó apoiu ba servisu Konsellu Imprensa Timor-Leste (CITL) nian iha área levantamentu ba mídia.

Prezidente INETL haktuir katak Ministériu Finansa fó ona formasaun estatístika ba ajénsia liña ministeriál sira no mós instituisaun lubuk ida hanesan Komisaun Funsaun Públika (CFP), Ministériu Komérsiu no Indústria (MCI), Ministériu Públiku, Polísia Sientífika Investigasaun Kriminál (PCIC), Ministériu Justisa (MJ), Tribunál Rekursu (TR), no Servisu Investigasaun Penál (SIC-PNTL), tuir padraun internasionál hodi atende utilizadór sira hanesan governu, parseiru dezenvolvimentu, no entidade sira seluk.

Sr. Ferreira subliña katak formasaun ne’ebé fó husi INETL, I.P. ba grupu ki’ik ida ho partisipante na’in 10 hosi Konsellu Imprensa (CITL) apropriadu liu atu forma ekipa diskusaun ida ba kompriensaun kle’an liu, tanba númeru partisipante ki’ik ida permite treinadór sira atu jere grupu ne’e ho di’ak.

Prezidente Interina Konsellu Imprensa Timor-Leste, Konselleira Sra. Suzana Bui Rai Carlota Cardoso, espresa konfiansa katak parseria entre KonselluImprensa ho INETL, I.P. sei sai hanesan ponte ida ne’ebé liga koñesimentu ho prátika, liga dadus ho polítika públika, no liga levantamentu sira ba desizaun ne’ebé di’ak. CITL hein katak durante loron lima ne’e, partisipante sira sei la aprende de’it teoria maibé aprende mós oinsá atu transforma númeru no estatístika sai informasaun ne’ebé útil ba instituisaun, akresenta Sra. Cardoso.

Iha biban ne’e, Sra. Suzana Cardoso, nu’udar Prezidente Interina CITL, subliña ba partisipante sira katak sira sei aprende la’ós de’it oinsá atu halo levantamentu ida maibé mós oinsá atu interpreta dadus, halo análize ne’ebé rigorozu, no prepara relatóriu ne’ebé bele sai hanesan referénsia ba públiku no ba ema sira ne’ebé foti desizaun.

Aleinde ne’e, Prezidente INETL, I.P., Sr. Elias dos Santos Ferreira, hato’o nia apresiasaun ba Conselho de Imprensa de Timor-Leste (CITL) tanba konvida ona INETL, I.P. Membru pesoál tékniku Sra. Georgia Martins no Sr. Joanico José Freitas husi Diresaun Metodolojia no Jestaun Dadus no Diresaun Sistema no Relatóriu hetan knaar atu fahe koñesimentu kona-ba “Metodolojia Levantamentu no Análize Dadus” ho ekipa tékniku Konsellu Imprensa durante loron lima nia laran, hanesan tuir mai:

  • Loron 1: Introdusaun ba metodolojia levantamentu no levantamentu sira iha mídia
  • Loron 2: Dezeña levantamentu no dezenvolve kestionáriu
  • Loron 3: Amostrajen, rekolla dadus, no étika levantamentu
  • Loron 4: Jestaun dadus no análize dadus uza Microsoft Excel
  • Loron 5: Hakerek relatóriu levantamentu nian, aprezentasaun, no taka

Sra. Cardoso nia liafuan enkorajamentu ikus mak: “Mai ita aprende ho fuan tomak, servisu ho integridade, no uza matenek ne’e hodi hametin Konsellu Imprensa no kontribui ba dezenvolvimentu Timor-Leste.”

Ami-nia Parseiru sira